Disleksi belirtileri neler? Çocuk okuma yazma öğrenemiyorsa dikkat!

Bireylerde öğrenme güçlüğü olarak görülen ve nöropsikiyatrik bir bozukluk olan disleksi, aileler tarafından çoğu zaman fark edilmiyor.

Disleksi, nöropsikiyatrik bir bozukluktur. Bir birey eğer kendisinden beklenen düzeyde okuma – yazma yapamıyorsa, ya da matematik yapamıyorsa öğrenme güçlüğünden şüphe ederiz.

Fakat bu bireylerin aynı zamanda zihinsel bir sorunları yoktur. Tanısı koyulurken özgül öğrenme güçlüğünün, zekâ testi mutlaka yapılır.

Zeki olmasına rağmen okumayı anlamakta, okumakta ve okuduğunu yazmakta, ayrıca sayısal işlemlerde normal çocuklara göre çok zorlanırlar. Aslında bu 3 alt boyutta alabiliriz bunu. Okumayı öğrenememek, yazmayı öğrenememek, sayısal işleri öğrenememek gibi…

Disleksi belirtileri

Okuma hataları deyince genelde “b” – “d” harfleri çok karışır, harfler atlanır “ve”, “ev” gibi okunabilir, “m”ler “n” gibi okunabilir, “e” – “a” sesleri karışır. Aynen böyle okuduğu için yazıyı da böyle yazabilir. Bu çocuklar okula başladıkları zaman böyle bir sorunla yüzleşirler.

Aslında bu durumun okul öncesi çağda da yani 3 yaşından sonra da bizim tarafımızdan tespit edilmesi kolaydır; ama çoğu kez aileler bunun çok farkına varmaz. Doğrusu okulun da ikinci devresinde netleşir durum.

Okuma bu şekilde olunca, yazmada da aynı hatalar olur. Matematikte de aslında çarpım tablosunu öğrenemez bu çocuklar. Bunun daha önceki gelişim evrelerinde anaokulunda ise bu çocukların sağ – sol yönünü karıştırdıkları, sağı ve solu öğrenemedikleri bazı kavramları, bazı ince motor hareketleri yapamadıklarını görürüz.

Dengede yürüyemiyor, çatal-kaşık kullanmada geç kalıyorlar

Örneğin; bu çocuklar çatal – kaşık kullanmada da çok geç kalırlar. Dengede yürüyemezler, sek sek oynayamazlar, düğüm atamazlar. Bunlar 3 yaşına kadar yapılması gereken işlerdir. Bunları yapamazlar yani uğraşsalar bile bu alanda güçlükleri vardır.

Fark edilmezse eğer ve bu öğretilmezse bu güçlük okuma-yazmaya kalem, tutmaya kadar uzayabilir. Burada klinik pratik diye takip ettiğimiz 3. ve 4. sınıfa kadar gelmiş ve okuma-yazmadan nefret eden; ama zekâsı yerinde olan çocuklarla çok karşılaşıyoruz.

Problemi fark edilmeyen çocuklar, okulu bırakmak zorunda kalıyor

Bunlara baktığımız zaman, ortalama şunları görüyoruz: çocuklarda aslında uzay algısı da bozuluyor. Uzay algısı deyince; mesela ters algıları oluyor.

“Bir test yaptığımız zaman; diyelim ki bir şekil verdik. Bunu ‘Yazın-çizin’ dediğimiz zaman ters olarak döndürüyor şekli. Yazıları da aynı görüntüsü gibi ters yazabiliyor. Verdiğimiz şekilleri de yukarıdan aşağıya doğru döndürüyor. Herkeste böyle bir durum yok ama özgül öğrenme güçlüğünü zor kılan durum aslında bu.

Çocuğun bu durumunu anne – baba eğer fark etmezse, çocuk ders çalışmıyor, neden yapmıyor diye detaylı olarak düşünmek zorunda. Gerçekten çocuğun bu sorunu o kadar büyük ki ve bu anlaşılmadığı zaman o kadar farklı sorunlara neden oluyor ki çocuklar okulu bırakmak zorunda kalıyorlar ve okulu sevmiyorlar aslında başarılı olabilecekleri halde.

Öğrenme Güçlüğünde Neler Yapılmalı

Öğrenme zorluğu çoğu zaman cesaret kırıcıdır. Bu çocukların destek ve sabırla kendilerine yardımcı olacak büyüklere ihtiyaçları vardır.

Sizin yapabileceğiniz bazı şeyler şunlardır:

1. Çocuğunuzun farklı öğrendiğini anlayın ve olduğu gibi kabul edin: Çocuğunuzun hangi alanda öğrenme zorluklarının olduğunu anlayarak bunların onu okulda ve okul dışında nasıl etkilediğini öğrenin. Konuyla ilgili araştırıp sorarak daha çok bilgi edinin ve çocuğun zorluklarını anlayın.

2. Çocuğunuzun öğrenme zorluklarını anlamasında ve kabul etmesinde ona yardımcı olun: Çocuğunuzun öğrenme zorluklarını anlamasını sağlayarak ona bununla nasıl baş edebileceği konusunda yardımcı olabilirsiniz. Çocuklar kendilerindeki öğrenme zorluklarını anlayamayabilir ve bu da onların okul ve okul dışındaki hayatlarını olumsuz yönde etkiler. 

3. Çocuklarınızın kabiliyet ve yeteneklerini keşfedin: Çocukların yeteneklerini ve becerilerini geliştirecek faaliyetlere katılmalarını sağlayın. Kabiliyet ve yeteneklerini övün. Çocuklar, anne baba ve öğretmenlerinin kendilerine güvendiklerini ve inandıklarını gördükçe özgüvenleri artar.

4. Çocuğunuzun öğrenme zorlukları için yardım alın: Anne ve babalar için özellikle öğrenme zorluğu olan çocuklarıyla sabırla çalışmaları oldukça zordur. Çocuğunuz için özel eğitimde deneyimi olan öğretmen bulabilirsiniz çünkü onlar çocuğunuzla nasıl çalışacaklarını bilirler.

5. Çocuğunuzu ilgi alanları (hobi) geliştirmeleri için teşvik edin: Çocuğunuzun kendisine hobi olarak edineceği özel ilgi alanları geliştirmesine yardımcı olun. (Örneğin, kart ya da pul koleksiyonları, spor, fotoğraf çekme, resim yapma vs gibi)

6. Çocuklara ders çalışma ya da ödevlerini yapma yolları öğretin: Bir projeyi en kolay yoluyla nasıl yapabileceği konusunda yardımcı olun. Eğer çocuk büyük bir projeyi küçük bölümlere ayırarak çalışmayı öğrenirse ödevin büyüklüğünden gözü korkmaz ve projeyi tamamlayabilir. Her zaman çocuğunuzun öğretmeniyle irtibat halinde olun ve onunla çocuğunuzun zorluklarında yardımcı olacak yeni yollar hakkında konuşun. Örneğin çocuğun okuma zorluğu varsa, sınıfta bir arkadaşının ona okumasını isteyebilirsiniz.

 

Ebeveynlere Ödev Konusunda Öneriler

Öğrenme zorluğu olan çocuklarla ödev daha da zor bir hal alır. Ebeveynler çocukların ödevden nefret etmesini istemezler. Anne babalara bazı ipuçları:
1. Çocukların ödevleriyle her zaman yakından ilgilenin ve her gün, o gün için verilen ödevlerin ne olduğunu sorun.

2. Organize olmayı öğretin ve mümkünse her gün verilen ödevlerini yazacağı bir gündem taşımasını sağlayın.

3. Okumasını teşvik etmek için çocuğunuza örnek olun. Her gün gazete, kitap ya da dergi okuyan anne ve babaların çocukları da okumaya yönelirler. Çocuğunuzla birlikte okumak için her gün 15-20 dakikanızı ayırın.

4. Ödevlerde ona yardımcı olmak için çocuğunuza günlük program hazırlayın.

5. Ödevini rahat yapabilmesi için çocuğunuza belli bir yer ayarlayın (masa, ışık, sessiz ve rahat bir yer)

6. Ders çalışma sırasında onun dikkatini dağıtacak şeyleri ortadan kaldırın.

7. Ödevini ya da çalışmasını bitirdiği zaman yaptığı işle ilgili onu övün. Övgü ve taktir çocuğun özgüvenini artıracaktır.

Disleksi Belirtileri Nelerdir ve Tedavisi

Disleksi bir öğrenme bozukluğudur ve dinleme, konuşma, okuma, yazma, akıl yürütme ve matematik becerilerinin öğrenilmesinde ve uygulanmasında yaşanan güçlükleri ifade eder. Disleksi sahibi kişiler dilin işitsel parçalarını işlemede sıkıntı çektiklerinden iletişimde ve öğrenme de sıkıntılar yaşarlar.

Disleksiye Ne Sebep Olur?

Disleksi genellikle çocuklukta teşhis edilir ve kökenlerinin nörolojik olduğu düşünülmektedir. Disleksi ayrıca beyin hasarlarının sonucu da olabildiği gibi temelinde dil işleme ile ilgili sorunların yattığı öğrenme bozukluklarının da bir sonucu olabilir. Beynin sadece dili işleyen kısımlarının değil aynı zamanda hafıza ile ilgili kısımlarındaki anormalliklerin de dislekisye sebep olacağına inanılır.

Disleksi Belirtileri Nelerdir?

-Konuşma becerisinin gelişiminde yavaşlık ve güçlük
-Yazılı ve sözel dili kavramada ve ifade etmede yaşanan zorluk
-Harfleri öğrenmede ve sesleri çıkarmada yaşanan sorunlar
-Kelimenin tümünü ya da parçalarını okuyamama
-Kafiye türetmede sorun yaşama
-Heceleme becerisindeki eksiklikler
-Ritm temelli aktiviteleri yaparken zorlanma

Bunların yanı sıra görme ile ilgili ya da odaklanma, depresyon gibi çeşitli rahatsızlıklar da disleksinin belirtileri olarak görülebilir.

Disleksinin Tedavisi Var Mıdır?
Disleksinin erkenden teşhis edilmesi öğrenmede, yazmada ve konuşmada oldukça etkili olmaktadır. Disleksinin seviyesine ve diğer öğrenme bozuklarının varlığına göre tedavi değişebilmektedir. Özel dersler, okuma iyileştirici sınıflar ya da sınavlar ve dersler için ayrılan fazladan süreler bu sorunun ortadan kaldırılmasında yardımcı olmaktadır. Konuşma ve dil terapistleri de rahatsızlığın düzeltilmesinde etkin bir şekilde rol almaktadırlar.

Disleksi Başarıyı Engeller Mi?
Disleksi teşhisi almış birçok insanın hayatlarında başarılı olduğu bilinmektedir. Özellikle bazı örneklerde disleksi ve ortalama-üstü zekâ arasında ilişki bulunmaktadır.

Thomas Edison ve Albert Einstein disleksi rahatsızlığına sahip olmalarına karşı başarılı olan iki ünlü bilim insanıdır.

PedagogSoru Sor

Kategoriler
Not:
OkanBal.Com üzerinde yer alan yazılar ve paylaşımlar tamamen bilgilendirme amaçlıdır. Hiçbir şekilde tanı ve tedavi amaçlı kullanılmaz. Tanı ve tedavi için muhakkak ilgili uzmanlara başvurulmalıdır.