İki Yaş Sendromunu Kolay Atlatmanın Yolları

Bireyselleşmeye başlayan 2 yaş çocuğu bu dönemde anne ve babalara zorlu bir süreç yaşatabilir. Ancak bu dönemin nasıl ve neden olduğunun farkına vardıktan sonra atlatması çok da zor değildir.

Bu dönemde çocuğunuz size olan bağımlılığı ile sizden özgürleşme dürtüsü arasında gidip gelmeye başlar. Artık çok daha rahat yürüyen hatta konuşan çocuğunuz çevresinde olan biteni keşfetmeye tamamen hazırdır. Yalnız hala size olan bağımlılığı devam etmektedir ve bunun farkındadır.

Bir taraftan özgürleşirken diğer taraftan birtakım kurallara bağlı kalması gerektiğini öğrenmektedir. Fakat sıkıntı, 2 yaşına gelmiş olsa dahi çocuklar hala kendilerini tam olarak ifade edemez ve duygularını kontrol edemezler. Motor kabiliyetleri de doruk noktasına henüz gelmemiştir. Anne babalar olarak onlara çizdiğimiz sınırlar onlar için hala bir şey ifade etmemektedir. Yemeğini neden atmaması gerektiği, ya da o dükkandaki tüm oyuncakları neden alamayacağını anlamaz. Bu da onlarda kızgınlığa, hırçınlığa ve hatta kendini yerden yere atma şeklinde gösteren krizlere; kısaca, 2 yaş kabusuna neden olur.

Anneye boyun eğmek durumunda kaldıkça daha da hırçınlaşan çocukları sakinleştirmek maalesef yine annenin görevi olacaktır. Bu dönemde sakin kalmak, bu sürecin geçeceğini bilmek; çocuğunuzun keşfetme, öğrenme, bağımsız olma gibi ihtiyaçlarını önemsemek gerekir. Ona bazı süreçlerin kontrolünü vermekle başlayabilirsiniz. Yemek yeme, üstünü giyinme, dışarı çıkma, alt değiştirme gibi tüm süreçlerde yavaş yavaş kendisi yapmaya ve kontrol etmeye başlayabilir. Tüm gücün sizde olmadığını kendisinin de bazı şeyleri kontrol edip yapabileceğini gördükçe kendisine güveni gelecek, daha da önemlisi size olan güveni pekişecektir. En ufak şeyde ‘dikkatli ol düşeceksin’, ‘hayır’, ‘gitme’ gibi sürekli negatif komutlar vermektense, özellikle bu dönemde daha gözlemci ve açıklayıcı olmakta fayda var. Anlamasa ya da kabul etmese de neden ‘hayır’ dediğinizi anlatmak önemli. Sırf meraktan siz hayır demiş olmanıza rağmen tam tersini yapabilir. Çocuğunuzu rahat bırakın. Bu dönemin merak ve sınırları öğrenme ve kendisini tanıma dönemi olduğunu unutmayın. O hala tam surat büyüyor ve artık sizden bağımsız olduğunu ve farklı olduğunu idrak etmeye başladı.

İki yaş dönemi en çok beslenme ve tuvalet eğitiminde kendini belli edecektir. Çiş ve kakayı tutmanın ve bırakmanın farkına varan çocuklar özellikle bu konuda anne babayla inatlaşma yoluna gidebilirler. Kontrolün kendilerinde olduğunu keşfetmeleriyle birlikte çiş ve kakayı tutma veyahut bilerek altına yapma gibi davranışlar görülebilir. Anne babaların çocuklarıyla inatlaşmamaları, bu durumu kabullenerek tuvalet eğitimine mantık çerçevesinde devam etmeleri önerilir. Doktordan yardım almak da sorunların çözümünde yardımcı olabilir.

Çocukla inatlaşmayın!

Beslenmede ise yemeyi reddetmek, ağızdan çıkarmak, ağızda tutmak gibi davranışlar görülebilir. Hepsi kendi kendinin farkına varmak, limitleri zorlamak, olabilecekleri görmek içindir. Çocukla inatlaşmak yerine onu kendi kendine beslemesi için teşvik etmek, sevdiği besinleri eline vermek, yemek istemiyorsa zorlamamak önemlidir.

İki yaş çocukları inatlaşmanın yanında öfke nöbetleri, ağlama krizleri, etrafındakilere vurma, tepinme, saç çekme, tırmalama, bağırma, sürekli negatif bir ifade kullanma gibi durumlarla kendilerini belli ederler.

Hatta uyku düzenlerinde bozukluk, beslenmede değişiklik de beklenenler arasındadır. Ancak bu dönemde çocukla inatlaşmak, zorla bir şeyleri yaptırmak, zorla yemek yedirmek, tuvalet eğitiminde aşırı titizlik, aile içi şiddet, kardeş kıskançlığı, negatif bir tutum bu dönemin kolay geçmesini zorlaştırır, aksine çocuğun davranışları daha da şiddetli bir hal alabilir.

Bu dönemde yapılacak en doğru şey çocuğunuzla inatlaşmamak, çok fazla hayır dememek, inat ettiği bir konu olduğunda ilgisini başka yöne çekmek, sorularını içtenlikle yanıtlamak, onunla bol bol vakit geçirmek, çeşitli aktivitelere katılmak, gerektiğinde profesyonel bir yardım almak olmalıdır.

2 Yaş Sendromu Nasıl Anlaşılır?

İki yaş dönemi çocukların artık bebeklikten çıktıkları, ayrı bir birey olarak kendilerini fark etmeye başladıkları ve bu farklılıklarını da net bir şekilde ifade etmek için kendilerini ortaya koydukları önemli bir dönemdir. Genelde anne ve babaları zorlayan bu dönemin özelliklerinin bilinmesi, onların da daha sakin ve daha yapıcı bir şekilde çocuklarına eğilmelerine yardımcı olacaktır.

2 Yaş Sendromu Nasıl Anlaşılır?

Çocuğun iki yaş itibariyle artık fiziksel koordinasyonu daha dengelidir. Adımlarını daha sağlam atmaktadır. Kullandığı bazı kelimeleri birleştirerek cümleler oluşturmaya başlamıştır. Kendinin ve kendi dışındakilerin daha fazla farkındadır. Kendisine anne, baba gibi temel bakım veren kişilerden bağımsız bir birey olduğunu fark etmeye başladığı bu dönem çocuk için son derece kafa karıştırıcıdır. Bakıma muhtaç mıyım yoksa kendim halledebilir miyim? gibi sorular onun bazen bağımsız bir birey gibi başına buyruk davranmasına kimi zaman da ihtiyaçlarını kendi başına karşılayamayacağını fark edip annesine daha fazla yapışmasınasebep olmaktadır. Bu ikircikli durum çocuk için olduğu kadar anne ve baba için de kafa karıştırıcı ve zorlayıcı olabilmektedir. Dolayısıyla çocuğun kendi kontrolünü ve otonomisini dayatmak adına giriştiği tüm süreçler anne baba tarafından doğru analiz edilmezse çocukta ilerisi adına zorluklar yaratabilir. Bu gelişim döneminde çocuklar;

2 Yaş Sendromu Belirtileri Neler?

  • Daha fazla inatlaşırlar.
  • İlişkilerinde kontrolü kendi ellerinde tutmak isterler.
  • Birçok şeyi kendileri halletmek için büyük bir güven duyarlar.
  • Tam olarak konuşamadıkları için kendilerini anlatmak konusunda sıkıntı yaşadıklarında şiddete ve saldırganlığa başvurabilirler.
  • Paylaşmak zorunda olmak ama bunun nasıl olduğunu bilmemek onları zorlayabilir, paylaşmak istemeyebilirler.
  • Kendilerinin dışındaki insanların da farklı duygulara sahip olduklarını anlamaya başlarlar. Ancak ben merkezli tutumları devam ettiği için başkalarının duyguları üzerinde etkili olduklarını düşünebilirler.
  • Kendi güçlerini bilinçli çabayla ebeveynleri üzerinde test etmek isteyebilirler.

2 Yaş Sendromu Çözümler ve Öneriler

Kimi zaman bu yaş dönemindeki çocukların ebeveynleri yaşadıkları dönemin özelliklerini bilmedikleri için panik olabilmekte ve uyumlu bir çocukken birdenbire onunla inatlaşan, asi bir çocuğa dönüşmüş çocuklarına ne olduğunu anlamakta zorlanabilmektedir. Sağlıklı bir tutum ile ele alınacak 2 yaş süreci hem çocuk ve ebeveynin ilişkisini bozmayacak hem de çocuğun kişilik gelişimine olumlu katkılar sağlayacaktır.

Çocuklarda 2 Yaş Sendromu

2-3 yaş dönemi bebeklikten çocukluğa geçiş dönemidir ve bu dönem aralığı çocuğun psiko-sosyal gelişiminde önemli bir yer tutar. “2 yaş sendromu” olarak bilinen ve 16-42 ay arasında görülen bu dönem, çocuk gelişimi için çok önemli olmakla birlikte çoğu ebeveyn için zorlayıcı bir süreç olmaktadır.

2 yaş döneminde çocuklar konuşmaya ve yürümeye başlarlar; bu bireyselleşmenin ilk adımlarıdır. Bu döneme kadar anne-babasına bağımlı olan bebek, motor hareketlerinin artmasıyla birlikte daha çok hareketlenmeye ve etrafını keşfetmeye başlar. Çocuğunuz  “BEN” de varım, ben de bir bireyim mesajı verme çabası içindedir ve özerkleşmeye çalışır. Bağımsız davranabildiğini keşfeden bireyselleşme çabası içinde, anne babaya ait olmak yerine onlardan uzaklaşmak isterken, annenin yardımına muhtaç olduğunun da farkındadır. Bundan dolayı başkaldırma, isyan ile boyun eğme arasında gidip gelmektedir. İnatlaşma, ısrarcı davranma, huysuzlaşma, isteklerini zorla kabul ettirme çabaları oldukça yoğun görülür.

Çocuklarda 2 yaş döneminde çocuklarda görülen özellikler;

  • Aşırı inatçılık
  • Ağlama, isteklerini ağlayarak, tepinerek yaptırmaya çalışma, öfke nöbetleri
  • İştah azalması, uyku düzeninde değişme
  • Huysuzluk
  • Elindeki oyuncak veya ev eşyalarını yere atma, fırlatma
  • “Hayır” kelimesini sıkça kullanma
  • Anne babaya ya da çevresindeki kişilere vurma
  • Kendi saçını çekme, yüzünü tırmalama gibi kendine zarar verici davranışlar.

 

ANNE- BABALARA ÖNERİLER

  • Çocuğunuzun bu davranışlarının normal gelişiminin bir parçası olduğunu ve normal bir süreç yaşadığınızı unutmayın.
  • Çocuğunuzla inatlaşmayın. İnatlaşmanın iki tarafı da daha fazla öfkelendireceğini unutmayın.
  • Çok katı kurallarla eğitim vermekten ve disipline etmeye çalışmaktan kaçının.
  • Kendi başına yapabileceği şeyleri siz onun için yapmayın, kendi başına yapabilmesi için çocuğunuza alan yaratın.
  • Çocuk ısrarla bir şeyi almak ya da yapmak için ağlarsa, yeter ki sussun düşüncesiyle istediği şeyi yapmayın. Çocuğunuz sakinleşene kadar bekleyin ve sonrasında anlayacağı dille neden istediğini yapmadığınızı açıklayın. Ağlayarak ya da tepinerek istediği şeyi almasına ya da yaptırmasına asla izin vermeyin. Buna izin verirseniz istediği her şeyi bu yolla yaptırmayı öğrenmiş olacaktır.
  • Çocuğunuz inatlaştığında, huysuzluk yaptığında dikkatini başka yöne çekerek krizi yönetebilirsiniz.
  • Çocuğun tuvalet eğitimi için en uygun zamanı kollayın. Çocuk bunu sözel olarak ve hareketleriyle ifade ediyorsa tuvalet eğitimine başlanabilir. Sırf zamanı geldi diyerek çocuğun hazır olmadığı bir dönemde eğitime başlamak ve tuvalet eğitiminde çocukla inatlaşmak büyük hatadır.
  • 2-3 yaş çocuğu sorgulama dönemindedir. “Bu ne?” “Niye?”, “Neden?” sorularını bıkıp usanmadan size soracaktır. Ne kadar yorgun olursanız olun çocuğun sorularını yanıtsız bırakmayın, terslemeyin. Bunun yerine, çok yorgun olduğunuzu ve sorularını biraz dinlendikten sonra yanıtlayabileceğinizi anlatın ve ondan dinlenmek için biraz zaman isteyin.
  • 2 yaş dönemindeki çocuklar gelişim dönemi özelliği olarak karanlık, köpek, yılan, gök gürültüsü gibi şeylerden korkarlar. Onların korkularını küçümsemeden anlamaya çalışın. “Korkacak bir şey yok” yerine “Ben senin yanındayım” mesajını verin.
  • Çocuğa karşı kullandığınız hayırları mümkün olduğunca azaltın. Hayır demek yerine çocuğunuza mutlaka alternatifler sunun (Örneğin, dışarı oyun oynamak için çok karanlık oldu parka gidemeyiz ama odanda oyuncaklarınla oynayabiliriz).
Gaziantep Tercih Danışmanlığı

PedagogSoru Sor

Kategoriler
Not:
OkanBal.Com üzerinde yer alan yazılar ve paylaşımlar tamamen bilgilendirme amaçlıdır. Hiçbir şekilde tanı ve tedavi amaçlı kullanılmaz. Tanı ve tedavi için muhakkak ilgili uzmanlara başvurulmalıdır.